Ngày 24/09/2026, sinh viên khóa 63, 64 đến từ nhiều chuyên ngành, trong đó có chuyên ngành Kinh tế đối ngoại đã có dịp tham gia buổi học đồng giảng trong khuôn khổ học phần Giao dịch thương mại quốc tế. Đồng hành cùng sinh viên tại buổi học là cô Nguyễn Thị Ngọc Diệp – CEO Công ty TNHH Thuỳ Dương Green, cùng TS Hoàng Thị Đoan Trang – giảng viên học phần Giao dịch thương mại quốc tế, Trường Kinh tế và Quản lý công, Trường Đại học Ngoại thương.
Từ những nét chính của bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2025, chuyên gia mở đầu buổi học bằng góc nhìn về thị trường logistics trong nước. Với quy mô ước khoảng 45–50 tỷ USD, tương đương gần 10% GDP, logistics đang duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 14–16%, nhưng chi phí vẫn ở mức cao, khoảng 16% GDP. Bên cạnh những vấn đề của ngành, cô Diệp cũng chia sẻ những lợi ích khi theo đuổi lĩnh vực logistics và tiềm năng phát triển của ngành trong thời gian tới.
Từ bối cảnh đó, buổi học đi vào những nội dung cốt lõi của hợp đồng mua bán quốc tế, từ hàng hóa, giá cả, phương thức thanh toán đến phương thức vận tải, điều kiện và thời gian giao hàng. Không dừng lại ở kiến thức nền tảng, chuyên gia tiếp tục đưa sinh viên tiếp cận quy trình thực hiện một lô hàng xuất khẩu theo điều kiện CFR và nhập khẩu theo điều kiện FOB, từ ký kết hợp đồng, đặt chỗ với hãng tàu, chuẩn bị và kiểm tra chứng từ, làm thủ tục hải quan cho đến nhận hàng và thanh toán các chi phí liên quan.
Điểm nhấn của buổi học là tình huống thực tế về khai báo VGM (xác nhận khối lượng toàn bộ container) cho một lô xe máy Vespa Piaggio. Cô Nguyễn Thị Ngọc Diệp chia sẻ trường hợp trọng lượng vỏ container bị cộng hai lần, khiến số liệu khai báo chênh khoảng 04 tấn, vượt mức sai số cho phép. Sai sót này khiến doanh nghiệp phải chịu khoản phạt 48 triệu đồng cho 08 container, đồng thời ảnh hưởng đến uy tín với đối tác. Không chỉ dừng ở VGM, những rủi ro trong chứng từ thương mại và thủ tục hải quan cũng được chuyên gia phân tích qua các tình huống thực tế. Việc xác định sai mã HS có thể dẫn đến sai lệch về thuế và phát sinh khoản phạt đáng kể.
Không khí trao đổi trở nên sôi nổi hơn ở phần Q&A khi sinh viên chủ động đặt ra nhiều câu hỏi xoay quanh cách lựa chọn điều kiện giao hàng phù hợp, kinh nghiệm hạn chế sai sót khi lập chứng từ và khai báo hải quan, cũng như cách kiểm tra và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình vận chuyển những mặt hàng đặc thù như hàng đông lạnh, hàng dễ hút ẩm, hay đâu là vị trí phù hợp để bắt đầu khi bước chân vào ngành logistics. Chuyên gia Nguyễn Thị Ngọc Diệp đã lần lượt giải đáp từng vấn đề, đồng thời chia sẻ thêm nhiều kinh nghiệm thực tế được tích lũy trong quá trình làm nghề.
Khép lại buổi học, những kiến thức trên lớp được nối dài bằng các tình huống và kinh nghiệm thực tế từ doanh nghiệp, giúp sinh viên hình dung rõ hơn hành trình của một giao dịch thương mại quốc tế, từ khi ký hợp đồng đến khi hàng được đưa về kho. Đồng thời, buổi học cũng cho thấy tính cẩn trọng, khả năng phối hợp và xử lý tình huống là những năng lực không thể thiếu đối với người làm xuất nhập khẩu và logistics.
